Selin Bollati u shpall fituesja e Big Brother VIP Albania 5 dhe mori 100 mijë euro. Por bashkë me çmimin, finalja la pas edhe një pyetje të rëndë për publikun shqiptar: a u shpërblye një lojtare e fortë, apo u normalizua një model ku zhurma, paqartësia emocionale dhe kufijtë moralë të mjegullt kthehen në avantazh televiziv?
Kur mbaron një reality show, fituesi nuk merr vetëm çekun. Merr edhe peshën e mesazhit që publiku mendon se ka votuar. Prandaj fitorja e Selin nuk është thjesht lajm roze. Është pasqyrë sociale. Sepse në ekranin shqiptar, shumë shpesh nuk fiton domosdoshmërisht modeli më i kthjellët, më i ekuilibruar apo më i shëndetshëm. Fiton ai personazh që arrin të mbetet në qendër të gravitetit emocional të spektaklit. Dhe Selin, sipas vetë raportimeve mediatike, ishte “kryefjala e këtij edicioni”. Kjo e bën pyetjen edhe më të fortë: çfarë po shpërblen realisht publiku kur shpall fituese një figurë të tillë?
Faktet duhen ndarë nga gjykimet
Së pari, faktet. Selin Bollati u shpall fituesja e edicionit të pestë dhe fitoi 100 mijë euro, ndërsa Miri doli i dyti. Kjo është e qartë.
Po aq qartë duhet thënë edhe kjo: nuk është fakt i provuar se “mesazhi i saj ishte të merrej me një burrë të martuar”. Ajo që rezulton publikisht është se brenda shtëpisë pati debate të shumta, akuza, dyshime dhe përplasje rreth raportit Selin-Miri, me banorë që e ngritën vazhdimisht këtë temë dhe me vetë Selin që më pas ka deklaruar se nuk ka pasur kurrë pëlqim për një burrë të martuar. Edhe Miri, nga ana e tij, ka folur publikisht për raportin si miqësi dhe emocion loje.
Pra, artikulli serioz nuk duhet të bjerë në kurthin e shpifjes morale. Por ka diçka tjetër që mund dhe duhet thënë: publiku pa një narrative të mbushur me tension sentimental, kufij të paqartë dhe debat të vazhdueshëm rreth një raporti me një burrë të martuar, dhe sërish e çoi këtë figurë deri te fitorja. Kjo nuk është akuzë private. Është lexim publik i asaj që ekrani prodhoi.
Problemi nuk është vetëm Selin. Problemi është çfarë shpërblehet
Kjo është zemra e analizës. Në televizione të tilla, shpesh nuk fiton njeriu që jep modelin më të pastër. Fiton ai që mban ndezur interesin. Fiton ai që prodhon debat. Fiton ai që nuk del nga qendra e bisedës. Fiton ai që kthehet në temë, në titull, në polemikë, në emocion, në zhurmë.
Dhe pikërisht këtu qëndron pesha e fitores së Selin: ajo tregon se publiku shqiptar, ose të paktën publiku që voton këtë format, shpesh shpërblen më fort protagonizmin sesa qartësinë morale. Kjo nuk do të thotë se kush e votoi aprovoi çdo sjellje a çdo perceptim. Do të thotë se, në fund, rëndësi pati fakti që ajo ishte figurë qendrore e lojës.
Mesazhi më i rrezikshëm nuk është ai që thuhet hapur
Mesazhi më i rrezikshëm nuk është: “merre lehtë, afrohu me burrë të martuar dhe fiton”. Kjo do të ishte formulim i cekët dhe i padrejtë ndaj faktit.
Mesazhi i vërtetë, ai më i heshturi dhe më i dëmshmi, është ky:
mjafton të jesh në qendër të vëmendjes, edhe kur kufijtë etikë bëhen të mjegullt, sepse televizioni modern e kthen paqartësinë emocionale në kapital publik.
Kjo është ajo që vajzat dhe djemtë e rinj rrezikojnë të lexojnë nga ekrani: jo domosdoshmërisht se sjellja problematike është e drejtë, por se ajo është e dobishme për famë, shikueshmëri dhe fitore. Dhe ky është një mesazh shumë më i rëndë se çdo thashethem momenti.
Një fitore që flet më shumë për publikun sesa për fituesen
Selin mund të ketë fituar sepse ishte e fortë, sepse rezistoi, sepse u komentua shumë, sepse mobilizoi publikun e saj. Këto janë lexime të mundshme. Por një gjë është e sigurt: fitorja e saj nuk flet vetëm për të. Flet për publikun. Flet për prodhimin televiziv. Flet për mënyrën si sot ndërtohet fama.
Kur një personazh bëhet bosht i debateve, i dyshimeve, i afërsive të diskutueshme dhe i tensionit dramatik, dhe në fund shpërblehet me trofeun më të madh, atëherë publiku po jep edhe një sinjal kulturor: shikueshmëria mund ta mposhtë përmbajtjen.
Prandaj pyetja nuk është vetëm: çfarë mesazhi dha Selin?
Pyetja më e rëndë është: çfarë mesazhi dha publiku duke e bërë fituese?
Sepse nëse ekrani shqiptar vazhdon të shpërblejë jo modelin më të shëndetshëm, por modelin më të dukshëm, atëherë problemi nuk është më vetëm i një banoreje.
Është i një kulture të tërë spektakli.
Dhe kjo është arsyeja pse kjo fitore nuk duhet lexuar vetëm si triumf personal.
Duhet lexuar si alarm shoqëror.
