Kryeqyteti shqiptar po përjeton një paradoks të rrezikshëm ekonomik: ndërsa çmimet e qirave po konkurrojnë metropolet europiane, cilësia e jetesës mbetet në nivele mbijetese. Sipas të dhënave të fundit nga INSTAT, inflacioni i qirave ka arritur kulmin me një rritje prej 8.5% në rang vendi, por në Tiranë realiteti është akoma më i ashpër, me rritje që variojnë nga 20% deri në 40%.
Në zonat qendrore, një apartament kushton nga 500 deri në 1800 euro në muaj, ndërsa edhe në periferitë më të largëta nuk gjen asgjë nën 300-850 euro. Por, çfarë blen realisht një qytetar me këto shuma marramendëse?
Analizë: Çmimet e Dubait, shërbimet si në Bangladesh
Nëse dikush paguan 1800 euro qira në Berlin apo Vjenë, ai blen infrastrukturë, transport publik që funksionon me sekonda dhe parqe pafund. Në Tiranë, pagesa e këtyre shifrave nuk të garanton asgjë nga këto:
- Mungesa e Infrastrukturës: Ti paguan 1000 euro qira, por sapo del nga pallati përballesh me trotuare të zaptuara, mungesë ndriçimi dhe pluhur pafund nga ndërtimet e reja.
- Kaosi i Transportit: Tirana është i vetmi kryeqytet ku rritja e qirave nuk shoqërohet me një plan transporti. Qytetari paguan shtrenjtë për të jetuar në qendër vetëm që të mos ngecë 2 orë në trafikun e tmerrshëm, i cili është pasojë e një urbanistike pa asnjë kriter.
- Hapësirat e Gjelbra mungojnë: Në vend që rritja e çmimit të reflektojë investimin në hapësira publike, qiradhënia në Tiranë të shet “beton mbi beton”. Çdo metër katror i mbetur bosh kthehet në kullë, duke e bërë ajrin më të pabanueshëm.
- Shërbimet Bazë: Edhe në zonat ku qiraja shkon 1800 euro, nuk është e pazakontë të kesh ndërprerje të ujit apo energjisë, për të mos folur për mungesën totale të vendeve të parkimit që shpesh kushtojnë sa një qira e dytë.
Pse po ndodh kjo?
Rritja e çmimeve nuk po vjen nga kërkesa reale e bazuar në rritjen e rrogave (të cilat mbeten ndër më të ulëtat në rajon), por nga një treg i fryrë spekulativ që shpesh ushqehet nga investime informale. Kjo ka krijuar një flluskë ku:
- Të rinjtë dhe familjet e reja po dëbohen drejt periferive ose jashtë vendit.
- Qendra po kthehet në një “muze” kullash të zbrazëta që shërbejnë si asete financiare, jo si banesa.
Përfundimi: Tirana po ofron çmime “premium” për një jetesë “low-cost”. Konsumatori shqiptar po paguan për luks në letër, por merr në këmbim trafik, zhurmë dhe beton. Pa një ndërhyrje rregullatore dhe pa investime reale në shërbime publike, kryeqyteti po kthehet në një qytet që mund të vizitohet, por nuk mund të jeton më askush me të ardhura të ndershme.
